أبو الحسن الشعراني
246
پژوهش هاى قرآنى علامه شعرانى در تفاسير مجمع البيان، روح الجنان و منهج الصادقين (فارسى)
فتحهء ميم از كجا آمد ؛ يكى گويد : چون خفيفترين حركات فتحه است ، آن را برگزيدند و ديگرى گويد : فتحهء همزهء اللّه به ميم نقل شد . « 1 » وَ أَنْزَلَ التَّوْراةَ وَ الْإِنْجِيلَ . « 2 » مؤلف : گفتهاند : تورات به عبرانى « توروتو » باشد و معنايش شريعت باشد . انجيل افعيل باشد من النجل و هو الخروج ؛ بيرون آمدن باشد . و فرزند را از اينجا نجل خوانند كه از شكم مادر بيرون آيد . علّامه شعرانى : تورات از عبرى مأخوذ است و آن بهمعناى شريعت است و اشتقاقات ديگر صحيح نيست . « 3 » مؤلف : گفتهاند به « سريانى » انگليون باشد . علّامه شعرانى : انجيل معرّب از كلمهء يونانى است و انگليون بهمعناى بشارت . و اين اشتقاقات كه گفتهاند ، هيچيك صحيح نيست و چون پس از غلبهء اسكندر بر جهان ، علوم و آداب و زبان يونانى در مشرق رواج يافت ، مانند غلبهء مسلمانان كه سبب رواج زبان عربى گرديد ، در عهد حضرت عيسى عليه السّلام علما در هر فنّ بايد زبان يونانى بدانند و حواريّون هم تاريخ حضرت عيسى عليه السّلام را به زبان يونانى نوشتند و نام يونانى به آن نهادند . و آن كتب را از آن جهت بشارت ناميدند كه حضرت مسيح عليه السّلام بشارت داد ملكوت خدا نزديك است به عقيده آنان . و به عقيدهء ما چون بشارت داد به آمدن پيغمبر آخر الزمان صلّى اللّه عليه و آله : وَ مُبَشِّراً بِرَسُولٍ يَأْتِي مِنْ بَعْدِي اسْمُهُ أَحْمَدُ . « 4 » و ملكوت خدا هم به بعثت او كامل گشت ؛ چون ملكوت خدا - يعنى سلطنت خدا - بهمعناى رواج خداپرستى است كه پيش از آن خاصّ يهود بود و ساير امم از آن خبر نداشتند و
--> ( 1 ) . روح الجنان ، ج 2 ، ص 436 . ( 2 ) . آل عمران ( 3 ) آيهء 3 . ( 3 ) . روح الجنان ، ج 2 ، ص 437 . ( 4 ) . صف ( 61 ) آيهء 6 .